Oud en nieuw overleven: verlies blijft triggeren

De jaarwisseling. Voor veel mensen een feest, een nieuw begin, champagne en vuurwerk. Maar als je rouwt? Dan is het vaak gewoon overleven. Dag voor dag. Uur voor uur soms.

Nog altijd vind ik de jaarwisseling emotioneel. Verlies. Verlies van een jaar. Het gaat nergens over. Maar verlies triggert en blijft triggeren, ook al is het ‘verlies van een jaar’.

Misschien herken je het. Je haalt adem als de feestdagen voorbij zijn en denkt “zo die dagen zijn achter de rug”. Het lijkt alsof je weer kunt gaan ademhalen, alsof er weer ruimte komt. En dan merk je dat er niet zo veel is veranderd. Je kijkt nog steeds aan tegen dat grote verlies. Je weet vandaag niet beter dan gister hoe je je hiertoe kunt verhouden.

Vorig jaar

En dan zijn er ook nog die twee woordjes. “Vorig jaar”. Als je verlies nog vers is, en je gaat het jaar ‘over’ dan moet je op een gegeven moment zeggen “vorig jaar”. Die vond ik zelf moeilijk joh! Te zeggen ‘vorig jaar’. Ik wilde Jos heel dichtbij houden. Niks ‘vorig jaar’, ik wilde zeggen vorige maand was hij er nog, of drie maanden geleden. Niet ‘vorig jaar’. Bah.

Het voelt alsof je de overledene, of het verlies, verder van je af zet. Alsof je zegt: het is al zo lang geleden. Terwijl het voor jou voelt alsof het gisteren was.

En nu? Nu zeg ik ’30 jaar geleden’. De oud en nieuws zijn allemaal overleefd, de kersten ook. Ik vond de rituelen die hielpen. Oud en nieuw kropen we met drie alleenstaande vrouwen (zij waren gescheiden, ik weduwe) bij elkaar en blèrden de top 2000 mee. Met natuurlijk vuurwerk om 0.00 uur (toen nog met een hoop minder geweld).

Een leeg jaar dat zich gaat vullen

Misschien zit jij nu ook zo. Net een jaarwisseling overleefd. Misschien op een nieuwe manier, misschien op dezelfde manier als vorig jaar. En nu kijkend naar een leeg jaar. Een jaar dat zich gaat vullen.

Wat hielp mij? Kleine dingen. Rituelen vinden die pasten. Niet doen alsof het een feest moest zijn als het dat niet was. Maar ook: elke dag proberen één ding te zien waar ik dankbaar voor kon zijn. Hoe klein dan ook.

In het zicht van grote verliezen zie je die dingen soms niet meer. Toch zijn het deze pareltjes die je overeind houden, die je ‘zin’ geven aan het leven en om te leven. Die jou als vanzelf (?) weer brengen naar de volgende kerst, de volgende jaarwisseling.

Dag voor dag. Meer hoeft niet.