Lotgenotengroep fijn of niet?

Waarom ik het woord ‘lotgenoten’ niet trek

‘Lotgenoten.’ Ik krijg er kippenvel van. Niet op de goede manier. Het woord klinkt alsof ik zonder eigen keuze in een hokje ben geplaatst met anderen die hetzelfde hebben meegemaakt. Maar wat als ik niet bij dat hokje wil horen? Wat als ik geen behoefte heb om mijn pijn te delen met anderen die soortgelijke pijn voelen?

Een tijdje terug vroeg iemand me: ‘Ga je mee naar een lotgenotengroep? Misschien helpt het je.’ Ik schudde meteen mijn hoofd. ‘Nee, dat is niets voor mij. Ik wil niet blijven hangen in het verdriet van anderen.’

Deze tekst is niet van mij, maar van Leonora, een 47-jarige cliënt van mij van wie de partner plotseling was overleden.

De schaduwzijde van lotgenotengroepen

Lotgenotengroepen kunnen heel waardevol zijn, dat is een feit. Het blijkt uit onderzoek en het is ook mijn eigen ervaring met de rouwretraites die ik zo in het verleden heb georganiseerd. Ze bieden herkenning, steun en een veilige ruimte om je verhaal te delen. Maar niet voor iedereen werkt het positief. Er zijn ook nadelen:

1. De focus op pijn en verdriet
   In sommige groepen ligt de nadruk sterk op wat er misging, op het verlies en de pijn. Dat kan helpend zijn, maar het risico bestaat dat het eerder bevestigt hoe zwaar het is dan dat het perspectief biedt op ‘je beter voelen’ (als dat is wat je zoekt). Zoals iemand me ooit zei: ‘Ik wilde vooruit, maar elke bijeenkomst voelde als een herhaling van hoe zwaar het allemaal was.’
2. Vergelijken van leed
   Soms ontstaat er onbewust een soort competitie: wie heeft het het zwaarst? Wie heeft de ergste ervaring? Dit kan ontmoedigend werken en zelfs het gevoel geven dat jouw pijn niet ‘groot genoeg’ is om te delen.
3. Behoefte aan andere perspectieven
   In een lotgenotengroep zit je vaak met mensen die allemaal door iets soortgelijks zijn gegaan. Dat kan heel verbindend zijn, maar soms is juist een ander perspectief nodig om verder te komen. Een goede vriend, coach of therapeut kan soms meer helpen dan iemand die exact hetzelfde heeft meegemaakt.
4. Niet iedereen wil blijven bezig blijven met het verleden
   Voor sommigen voelt een lotgenotengroep als iets dat je vasthoudt in je verleden, terwijl ze juist willen focussen op hun toekomst. Zoals een vriendin van me zei: ‘Ik wil niet telkens terug naar dat stuk van mijn leven. Ik wil vooruit.’

Wat werkt dan wél?

Als je merkt dat een lotgenotengroep je niet helpt, zijn er andere manieren om steun te vinden:

• Individuele coaching of therapie gericht op verwerking en vooruitgang.
• Contact met mensen die verder zijn in hun proces en die een inspirerend voorbeeld kunnen zijn.
• Zelfhulpboeken, creatieve expressie of fysieke activiteiten die helpen bij het verwerken van emoties.

Kies wat bij jou past

Lotgenotengroepen kunnen waardevol zijn, maar ze zijn niet voor iedereen de juiste weg. En dat is oké. Het belangrijkste is dat je vindt wat jou helpt om het verlies te gaan dragen, op jouw manier. In de besloten facebookgroep van Lutografie, het online rouwverwerkingsprogramma (zoals je wellicht ondertussen weet) wordt veel gedeeld qua tips en overeind blijven. Ik merk dat het een fijne groep is, die elkaar steunt en verder helpt, daar waar gewenst en daar waar nodig. Dus als je een groep zoekt, kijk echt of het bij je aansluit!

Netwerkgroep

Toen ik deze blog ging maken, vroeg ik me af wat het verschil is tussen een lotgenotengroep en een netwerkgroep. Dit laatste omdat ik voor Zena Netwerk een workshop ga geven over verlies en rouw. Ik dacht: waarom ‘mag’ een netwerkgroep wel en is het woord ‘lotgenotengroep’ voor velen zo afschrikwekkend? Ik vroeg het aan chat gpt (tegenwoordig mijn beste vriend). Hij (of is het een ‘zij’ of een ‘het’?) kwam met het volgende vergelijk:

Een netwerk en een lotgenotengroep kunnen beide ondersteunend zijn, maar ze verschillen in doel, samenstelling en dynamiek:

1. Netwerk
   • Bestaat uit mensen met wie je een bepaalde connectie hebt, zoals vrienden, familie, collega’s of professionele contacten.
   • Kan zowel informeel (vriendenkring) als formeel (professioneel netwerk) zijn.
   • Gericht op informatie-uitwisseling, steun, samenwerking of kansen creëren.
   • Mensen in een netwerk hoeven niet per se dezelfde ervaringen te hebben meegemaakt.
2. Lotgenotengroep
   • Bestaat uit mensen die een vergelijkbare ervaring of situatie delen, zoals een scheiding, rouw, ziekte of trauma.
   • Gericht op emotionele steun, herkenning en begrip.
   • Deelnemers voelen zich vaak gelijkwaardig en verbonden door gedeelde ervaringen.
   • Meestal gestructureerd rond bijeenkomsten, begeleiding of ervaringsdeskundigheid.

Samengevat

Een netwerk draait meer om verbinding en uitwisseling (vaak breder en zakelijker), terwijl een lotgenotengroep draait om herkenning en steun (meer gericht op gedeelde ervaringen en verwerking).

Ik ontkom niet aan de gedachten dat het slechts ‘woorden’ zijn maar dat de intentie van beide groepen hetzelfde is: met elkaar iets delen, elkaar verder helpen en ondersteunen.

Netwerkgroep voor mensen die hun partner zijn verloren

Dat bracht mij op deze omschrijving. Wat denk je, zou die beter passend zijn? Welke sfeer roept deze omschrijving op? Ik ben benieuwd!

Deel je ervaring in de reacties!